‘Bouwen doe je samen’

UITGEEST- Samen met broers Frank Putter en Arjan Putter en pater familias Jan Putter in de vergaderruimte merk je het al snel: de Putters hebben iets onbedaarlijks. Ze kunnen onbedaarlijk lachen, onbedaarlijk discussiëren, maar ook onbedaarlijk bouwen. En dat al zestig jaar! Kijk alleen al eens rond in Uitgeest: zij bouwden onder meer Sportzaal de Hoop, de Molenhof, de Witte School, Kindcentrum de Binnenmeer en de Strandwal. “Vijf op een rij”, glimlacht Frank.

In 2011, midden in de bouwcrisis, bouwden zij hun eigen pand aan de Molenwerf. Het betonnen karkas stond binnen drie weken, maar voor de Putters was dat niet genoeg. Rondom werden maar liefst 65.000 Vogelensangh-bakstenen gemetseld, zelfs aan de achterkant van het gebouw. Iedereen verklaarde het aannemersbedrijf voor gek: waarom was beton niet goed genoeg, en waarom juist nu? “Deze bakstenen worden traditioneel gebakken in een kolengestookte ringoven. Wij vinden ze simpelweg de mooiste”, legt Arjan uit. Voor de Putters is alleen het beste goed genoeg.

Samen

Het sleutelwoord voor succes is volgens de familie: samen. Samen met de medewerkers op kantoor en op de bouwplaats, samen met alle bouwpartners — van opdrachtgevers tot en met onderaannemers en leveranciers. Samen bouwen aan de mooiste projecten.

Bij Aannemersbedrijf J.M. Putter weten relaties waar ze aan toe zijn. De projectleider die het werk calculeert, verzorgt ook de uitvoering. Daardoor begint de stukadoor bijvoorbeeld precies op het moment dat vooraf is afgesproken. “Je moet elkaar vasthouden. Als er iets is, regel je het met elkaar. Dan kan iedereen iets verdienen”, vult Frank aan.

Boerenslimheid

Aan het hoofd van de ‘Putter-dynastie’ staan vader Jan Putter en moeder Anna Pater. Jan groeide op als boerenzoon, maar van zijn vader moest hij timmerman worden. “Met twee broers in het boerenbedrijf was er namelijk al opvolging genoeg”, vertelt Jan. Moeder Anna haalde op school een tien voor boekhouden en verzorgde vanaf het eerste moment de administratie in het kleine kantoor aan de Vrijburglaan. “Ze was mijn hoofdcontroller”, glimlacht Jan.

Na zijn opleiding tot timmerman en een periode in militaire dienst besloot Jan zijn aannemersdiploma te halen. Hij ging werken bij een onderaannemer die tijdens werktijd regelmatig zijn snor drukte, waarna de piepjonge Jan de leiding op de bouwplaats oppakte, met vijf timmerlieden onder zich.

Met zijn boerenslimheid zag Jan het al snel: “Dit kan ik zelf ook.” Hij nam vier timmerlieden in dienst en bouwde onder meer de openbare bibliotheek. Later volgde het grote project Geesterheem. Het bureau dat betrokken was bij de aanbesteding vond Jan te klein voor zo’n project, maar hij liet zich niet uit het veld slaan, stapte het kantoor binnen van toenmalig burgemeester Verdier en mocht vervolgens een prijs indienen. “Ik legde de laagste prijs neer en we mochten aan de slag. Volgens de architect had hij nog nooit zo prettig met iemand gewerkt.” Niet veel later volgde de bouw van het gemeentehuis.

Terugkijkend noemt Jan het project van Heineken aan het Weteringplantsoen zijn mooiste werk. Werken met meneer Heineken zelf was soms lastig: alles moest steeds anders. Jan liet zich echter niet snel gek maken en antwoordde droog: “Misschien moeten we alles met zand metselen, dan halen we de stenen makkelijker weg als het niet goed is.” Ook kijkt hij met trots terug op de banken die hij bouwde. “Vroeger stortten we zelf de kluis nog in het beton.”

Omdenken met Jan

Vader Jan bleek slimmer dan menig ander. Tijdens de aanbesteding voor 25 appartementen op de plek van de Engelbewaarder en de Jozefschool zag hij direct dat er aan de Langebuurt geen ruimte was voor parkeerplaatsen. Alleen achter het gebouw was plek, maar dat terrein was ontoegankelijk. “Ik kocht snel de woning ernaast om doorgang te krijgen en daardoor kregen wij de klus.”

Bij een andere bouwvergadering kwam het onderwerp ‘te laat opleveren’ ter sprake. Dat zou de aannemer 250 gulden per dag kosten. Jan zag direct een kans en stelde voor: “Ik krijg een boete als ik te laat oplever, maar ontvang ik dat bedrag dan ook als ik eerder oplever?” De bouwdirecteur vond het voorstel een dijenkletser. Jan leverde vervolgens zes weken eerder op.

De inmiddels 82-jarige Jan is nog altijd een belangrijk klankbord voor zijn zonen en medewerkers. Dagelijks zit hij nog op kantoor aan de Molenwerf en regelmatig rijdt hij een ronde langs de bouwplaatsen. De werklui zijn altijd blij hem te zien.

De opperman

Zoon Arjan Putter stapte in 1994 in het bedrijf. Op zijn derde legde hij al de eerste steen van de bouw aan de Populierenlaan. Op zijn tiende werd hij benoemd tot ‘opperman’, een titel die hem toen behoorlijk indrukwekkend klonk. Hij mocht mee naar de bouw van een villa en ontdekte al snel wat zijn taak werkelijk inhield: stenen klaarzetten en specie maken voor de metselaars. “Dat was een pittig klusje”, lacht Arjan. “Maar daardoor zag hij wel hoe er gebouwd werd. Dat heb ik zelf als boerenzoon gemist”, vult Jan aan.

Op de Binnenmeerschool wist Arjan het zeker: hij wilde aannemer worden. Hij maakte voor zichzelf een stappenplan qua opleidingen en stapte in 1994 het bedrijf binnen. “Er stond een typemachine, een fax en een telmachine”, glimlacht hij. Van vader Jan kreeg hij de vrije hand om het bedrijf te moderniseren.

Terugpraten

In 2005 kwam ook broer Frank Putter in het bedrijf, nadat hij afstudeerde aan de Technische Universiteit. “Ik was behoorlijk dyslectisch. Tijdens mijn basisschoolperiode heb ik met intensieve trainingen grote stappen gezet, waardoor mijn dyslexie aanzienlijk verminderde en bijna verdween. Mijn moeder heeft mij altijd gestimuleerd om door te zetten en daar ben ik haar heel dankbaar voor.”

Vader Jan had hem overigens liever jaren eerder in het bedrijf gezien, maar Frank weigerde dat destijds. “Daar was ik eerst niet blij mee, ik heb een hekel aan mensen die terugpraten”, grapt Jan. Beide zonen zijn naast directeur ook gewoon projectleider. Intern richt Frank zich meer op automatisering en projectontwikkeling, terwijl Arjan zich bezighoudt met personeelszaken en certificeringen.

Arjan houdt duidelijk van uitdagingen. Eén van de mooiste projecten vond hij de bouw van de achttien appartementen met Dorpshuis De Zwaan op de plek van De Ooievaar. Er was enorme weerstand vanuit de buurt en nauwelijks ruimte om te bouwen. Toen het project eenmaal stond, kreeg hij echter complimenten van voormalige tegenstanders: “Het is alsof het hier altijd heeft gestaan.”

Scholen bouwen

Vraag je Frank naar het mooiste project van de afgelopen jaren, dan noemt hij zonder twijfel de vernieuwbouw van de Binnenmeerschool — de school waar vader Jan ooit zelf op zat, waar ook de broers onderwijs volgden én later hun kinderen. “We bouwden meer scholen, maar dit is natuurlijk wel heel bijzonder. Die blije kindergezichtjes als ze hun nieuwe gebouw binnenlopen, dat is prachtig om te zien. Zij zijn onze toekomst.”

Bij aanbestedingen voor scholenbouw draait het ook om ervaring. Bij Putter begon dat specialisme onder meer bij de Rudolf Steinerschool in Haarlem. De school had twee extra lokalen nodig, maar beschikte over een beperkt budget. Terwijl andere aannemers 100.000 gulden vroegen, bood de directeur Jan slechts 70.000 gulden. Jan ging kijken en dacht aanvankelijk: dit wordt niets. Toch nam hij de klus aan. Tot op de dag van vandaag is Putter vaste bouwer van Rudolf Steiner-scholen — en zo ontstond het specialisme in scholenbouw. “Je moet eerst nadenken als je calculeert. Daarna denk je nog een keer na: hoe ga ik dit doen en hoe ga ik hier geld aan verdienen?”, legt Jan uit. Dit jaar start bovendien de bouw van de eerste volledig houten school van Amsterdam.

Verputterd

Bij Putter groeien leerlingen door tot uitvoerder en worden zij later zelf leermeester voor nieuwe generaties vakmensen. “Die zijn al snel ‘verputterd’”, glimlacht Frank.

Medewerkers worden gekoesterd. Op 5 december mogen leerlingen bijvoorbeeld hun verlanglijstje inleveren en worden zij verwend door Sinterklaas. Op vrijdag wordt gezamenlijk een biertje gedronken en gaat chef catering Jan op pad voor een goed stuk kip. Als hoogtepunt van het zestigjarig jubileum namen de Putters alle medewerkers en hun partners vier dagen mee naar Gent en Brugge. Ook de bouwpartners worden niet vergeten: binnenkort wordt het jubileum groots gevierd in het AZ Stadion.