De open infrastructuur in Nederland maakt het aantrekkelijk om hier drugs te verhandelen.
De open infrastructuur in Nederland maakt het aantrekkelijk om hier drugs te verhandelen. Foto: ANP

Bestrijden van drugscriminaliteit vraagt om aanpak in de wijken

Algemeen

UITGEEST - Nederland vormt een belangrijke schakel in de wereldwijde drugshandel. Het kabinet besloot onlangs jaarlijks extra miljoenen voor gemeenten uit te trekken om de jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen. “Een goed begin”, zegt Hans Boutellier, hoogleraar veiligheidsvraagstukken.

“In Nederland wordt van oudsher vooral veel cannabis geproduceerd”, zegt Boutellier die veel onderzoek deed naar ondermijnende drugscriminaliteit. “Ook wordt er steeds meer synthetische drugs gemaakt in drugslabs. Daarnaast maakt de open infrastructuur in Nederland, denk aan bijvoorbeeld de havens, het aantrekkelijk om hier drugs te verhandelen. Dat is natuurlijk niet wenselijk.” 

Vorig jaar werd ruim 70.000 kilo cocaïne gevonden in de haven van Rotterdam, met een straatwaarde van € 5 miljard. Dit blijkt uit cijfers van het zogenoemde Hit and Run Cargo-team (HARC). Het grote drugsgeld maakt dat de ondermijning een aanzuigende werking heeft, vertelt Boutellier. “Zo is het voor jongeren tegenwoordig best wel normaal om als drugsrunner te opereren voor drugscriminelen. Een paar pakketjes wegbrengen levert meer op dan een hele maand vakkenvullen.”

Verstopt
Landelijk werden vorig jaar in totaal 11.514 misdrijven betreft drugshandel door de politie geregistreerd. In 2020 waren dit er iets meer, namelijk 12.669. In de gemeente Uitgeest werden vorig jaar twee misdrijven door drugshandel geregistreerd. In 2020 waren dit er drie.

“Heel veel zit natuurlijk ook goed verstopt in kleinschalige panden of schuren”, zegt boer Herbert Verploegen. Hij ziet op het platteland in Gelderland de drugscriminaliteit regelmatig voorbijkomen. “Ik heb zelf ook weleens mensen op mijn erf die mij vragen of er ruimte is om te verhuren. Dan weet ik al hoe laat het is.” 

Ook ziet de boer met enige regelmaat de vervuiling door drugsdumpingen in onder meer sloten. “Het buitengebied is aantrekkelijk voor dit soort praktijken. Soms zie ik kleine zakjes met drugsafval, maar ook soms hele vaten.”

Brede wijkaanpak
De ondermijnende criminaliteit valt het beste aan te pakken met een brede wijkaanpak, vindt Boutellier. “In wijken met veel problemen is het belangrijk om de mensen die er wonen het gevoel te geven dat de overheid er ook is om hen te helpen en dat misdaad niets oplevert voor een goede toekomst”, zegt de hoogleraar veiligheidsvraagstukken. “Weerbaarheid en een andere betere toekomst laten zien is belangrijk. In Arnhem gebeurt dat bijvoorbeeld met een pedagogisch offensief van jongerenwerkers.”

Het kabinet besloot onlangs jaarlijks € 82 miljoen beschikbaar te stellen om jongeren te behoeden voor een carrière in de criminaliteit. Een goed begin volgens Boutellier. “Maar we moeten daarnaast ook echt het maatschappelijk debat gaan voeren over de normalisatie van drugs in Nederland. Want wat willen we hier nu mee? In de Nederlandse samenleving is er veel onverschilligheid over wat we van drugs vinden.” 

Boer Verploegen zou graag willen dat de lokale overheid goed nadenkt over de leefbaarheid van het platteland, met het oog op ondermijning. “Boeren trekken weg van het platteland, waardoor je leegstand krijgt. Deze leegstand is aantrekkelijk voor ondermijning. We moeten met elkaar aan tafel om te kijken hoe we het platteland leefbaar houden.”