Huisarts Dirk Jan van Wijk.
Huisarts Dirk Jan van Wijk. Foto: aangeleverd

Column Dirk Jan van Wijk - Over gevoelig

Algemeen Column

In een van de ministerraden waar de toeslagenaffaire werd besproken, zou CDA-leider Hoekstra hebben gezegd dat de CDA-top Omtzigt zou hebben geprobeerd te ‘temperen’, meldde NRC Handelsblad eerder. Een bron van RTL Nieuws ontdekte dat Hoekstra toen zei: “We hebben geprobeerd de heer Omtzigt te sensibiliseren, maar dat is niet gelukt.” De notulen van deze ministerraad zijn onder dwang van de kamer openbaar gemaakt en beheersen nu het nieuws.

‘Sensibiliseren’ is het woord van deze week. Dat leek mij daarom een goed onderwerp voor deze column. Maar dan in zijn ware context.

Sensibiliseren
Letterlijk betekent sensibiliseren ‘gevoelig maken’. Hoekstra had dus kunnen bedoelen ‘gevoelig maken voor een functie elders’. Maar dat was niet de betekenis die hij eraan wilde geven. Hij bedoelde eerder ‘temperen’ of ‘tot rede brengen’.
Hij gebruikte dus een duur woord verkeerd. Misschien was hij in de war met het Latijnse ‘sensus’ (het Franse en Engelse ‘sense’), dat ‘zin, rede, verstand’ betekent en wilde hij daar een woord mee maken. Maar dat is natuurlijk ‘nonsens’ (=onzin).

Allergie
Op deze manier probeer ik nogal ‘omtzigtig’ bij het sensibiliseren in de medische betekenis van het woord te komen. Ook dat is uiterst actueel, want de pollen zijn weer volop in de lucht.

Sensibiliseren gebruiken dokters als duur woord voor ‘allergisch worden’. Veel voorkomende allergieën zijn die voor huisstofmijt en grotere huisdieren (vooral katten) en voor zaden van bomen en grassen. Bomen bloeien vanaf februari en grassen vanaf april. Vooral als het zonnig is en het waait, zijn er veel pollen in de lucht en irriteren die je slijmvliezen enorm, wanneer je er allergisch voor bent. Je hebt dan last van jeukende traanogen en loopneus, niezen, hoesten en/of benauwdheid.

Klachten
We weten wel wat er in je lichaam gebeurt als je ‘gesensibiliseerd’ wordt, maar niet waarom. Normaal maakt je lichaam alle binnendringende stoffen onschadelijk. Dat gebeurt rustig en beheerst, zodat je daar niets van merkt. Sommige stofjes kunnen echter bij sommige mensen een alarmreactie laten afgaan. Het lichaam reageert dan alsof het om extreem gevaar gaat. Het schakelt dan niet de vuilnismannen in, maar de ME. Zoals bij de vreedzame demonstraties op het museumplein of in Myanmar. En dan loopt het uit de hand.
Waarom je lichaam zo ‘overgevoelig’ reageert is onbekend en al even onlogisch als de overgevoelige reacties op onkwaadwillende demonstranten.

Behandeling
Allergie voor boom- en graspollen komt veel voor en er zal dus heel wat afgesnotterd en geproest worden in deze periode. En dat veroorzaakt dan weer de nodige verwarring in deze coronatijden! Het allerbest is het om te voorkomen dat je de pollen binnenkrijgt. Mondkapje en (zonne-) bril op als je naar buiten gaat dus. En bij mooi weer liever ’s nachts je slaapkamerraam dicht houden. Daarnaast hebben drogist, apotheek en huisarts tabletten, oogdruppels, neusspray en inhalatiesprays en -poeders om de slijmvliezen ‘te temperen of tot rede te brengen’ en zo de klachten te verlichten.

Wanneer je gesensibiliseerd bent, zou je met de medicijnen jezelf dus kunnen ‘sensibiliseren á la Hoekstra’! Maar hoe het kabinet het beste met zijn allergie voor Peter Omtzigt kan omgaan, weet ik niet.

Dirk Jan van Wijk, huisarts.